Budapest of Boedapest

De stad Boedapest telt zoveel bezienswaardigheden dat we alleen daar al een aparte website aan zouden kunnen wijden. Als je echt alles wilt bezoeken in Boedapest wat de moeite waard is en er de aandacht aan wilt schenken die het verdient dan heb je aan een hele week in Boedapest niet genoeg. Een deel van het centrum staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Het gaat om de Donau oevers, de Burchtwijk in Buda en de Andrássy boulevard. Op deze pagina hebben we een selectie gemaakt van de bezienswaardigheden in Boedapest die volgens ons de moeite waard zijn tijdens uw verblijf voor uw behandeling bij de tandarts.

Burchtpaleis
In het stadsdeel Buda (Boeda) kun je niet om het Burchtpaleis heen. Het uit de dertiende eeuw stammende bouwwerk is zeer prominent aanwezig op de westelijke oever van de Donau. Een deel van het paleis doet dienst als museum. De tuin rondom het paleis biedt een prachtig uitzicht over de Donau en zowel de stadsdelen Buda als Pest.

Magyar Nemzeti Múzeum
Het Hongaars Nationaal Museum (Magyar Nemzeti Múzeum) is een groot museum gelegen in het centrum van Boedapest. De historie van het land Hongarije staat centraal in dit neoclassicistische bouwwerk. Hier staat onder andere het beeld van Sint Joris en de Draak.

Donau
De Donau is de op één na grootste rivier van Europa en stroomt dwars door Boedapest heen. De Donau is mede gezichtsbepalend voor het uiterlijk van de stad. Niet voor niets dat de rivier populair is om op te recreëren. Dat gebeurt door middel van rondvaartboten, maar ook door restaurantboten die op vaste plekken liggen. Op meerdere plekken langs de Donau heb je wandelboulevards die je een fraai uitzicht gunnen op de overzijde. Over de rivier liggen 11 bruggen. De oudste brug, de Kettingbrug, wordt over het algemeen als de meest interessante gezien. Wat ons betreft is de groene Vrijheidsbrug misschien wel net zo fraai.

Het Parlement
Het Hongaarse parlementsgebouw is zeer dominant aanwezig langs de Donau-oever aan de Pest-zijde. Het gotische bouwwerk is het grootste parlementsgebouw van Europa. Binnen Boedapest behoort het tot de meest gefotografeerde elementen. De enige plek vanwaar je het parlementsgebouw in zijn geheel op de foto kunt zetten is vanaf Buda. Een populaire spot is bij trein- en metrostation Batthyánny tér. Als je het gebouw van binnen wilt bezichtigen dan kan dat alle dagen van de week, van 8 uur ‘s morgens tot 16 of 18 uur. Tijdens een aantal feestdagen is het gebouw gesloten. Op momenten dat het parlement zitting heeft is er een beperking in het aantal bezoekers dat toegelaten wordt tot het gebouw.
www.parlament.hu/angol/eng/tajekoztato.htm

Andrássy út
De ruim twee kilometer lange boulevard Andrássy út leidt vanaf het centrum richting het Heldenplein. Aan Andrássy út vind je winkels van vooraanstaande merken, het gebouw van de Hongaarse Staatsopera en veel imposante villa’s.

Heldenplein
Aan het einde van Andrássy út ligt het Heldenplein (Hõsök tere). Dit plein is in 1896 aangelegd als millenniumplein, om de duizendste verjaardag van Hongarije te vieren. Centraal op het plein staat dan ook het Millenniummonument. Achter het Millenniummonument staan twee zuilengalerijen waarin veertien standbeelden van Hongaarse beroemdheden verwerkt zijn. Het grote plein wordt aan beide kanten geflankeerd door indrukwekkende gebouwen. Aan de noordwestelijke zijde staat het Museum voor Schone Kunsten. Aan de zuidoostkant staat de Kunsthal van Boedapest.

Sint Stefanusbasiliek
De grootste kerk van Boedapest is de Sint Stefanusbasiliek, die 1905 voltooid was. De basiliek staat in de wijk Leopoldstad in het stadsdeel Pest. De kerk oogt zowel van binnen als van buiten imposant. De koepel heeft een hoogte van maar liefst 96 meter. Vanuit de koepel heb je een mooi uitzicht over de stad.
www.bazilika.biz

Margaretha-eiland
In de Donau ligt Margaretha-eiland. Dit eiland ligt direct ten noorden van de Margaretha-brug en is feitelijk één groot park. Het park telt diverse tuinen, eetgelegenheden en mogelijkheden om te joggen of te fietsen.

Koffiehuizen
De koffiehuizen nemen een speciale plek in in het dagelijks leven in Boedapest. Al sinds de negentiende eeuw vormen de koffiehuizen een belangrijke plek in het sociale leven. Schrijvers gebruikten de koffiehuizen vroeger vooral ook al werkplek. Tegenwoordig is een goede kop koffie drinken in een fraai koffiehuis zoals Café Gerbaud, Café Central of Café New York een must als je Boedapest bezoekt. Vergeet vooral niet om er ook een lekkernij bij te bestellen. De patissiers zorgen hier voor topproducten die zowel een streling voor de tong als voor het oog zijn.

Het Stadspark
Városliget, oftewel het Stadspark, is het belangrijkste park van Boedapest. Hier kont men om te wandelen, voor museabezoek, om te genieten van de Stadsparkvijver en om naar het prachtige Széchenyi-badhuis te gaan. Het Stadspark herbergt tevens de fraaie dierentuin van Boedapest.

Vörösmarty tér
Eén van de populairste pleinen in Boedapest is Vörösmarty tér. Hier komen belangrijke winkelstraten samen: Váci utca en Deák Ferenc utca. Rondom het plein zitten meerdere horecagelegenheden waaronder koffiehuis Café Gerbaud. Vörösmarty tér is een levendig wandelknooppunt van de stad. In de zomermaanden is er regelmatig iets te doen op het plein.

Váci utca
Dé winkelstraat van Boedapest is Váci utca. Deze autovrije straat wordt gezien als het toeristisch centrum van Boedapest. De straat is een aaneenschakeling van winkels en horecagelegenheden. De kleinere winkels die niet tot de bekende ketens behoren zijn er niet vies van om te proberen hun klanten op de een of andere manier een poot uit te rukken. Een bekend voorbeeld is de ontzettend ongunstige koers die men hier berekend als je met euro’s wilt betalen.

Grote Synagoge
De Grote Synagoge van Boedapest is de op één na grootste synagoge ter wereld. Het vormt het religieuze hart van wat vroeger een overwegend joodse wijk binnen Boedapest was. Er wonen nog steeds redelijk wat joden, maar van een echte joodse wijk is tegenwoordig eigenlijk geen sprake meer. De grote Synagoge opende haar deuren in 1859, na een bouwperiode van vijf jaar. In de jaren negentig van de vorige eeuw heeft er een grootscheepse renovatie plaatsgevonden die miljoenen euro’s heeft gekost. Een redelijk deel van de kosten is gefinancierd door de Hongaars-joodse zakenvrouw Estée Lauder.
www.dohany-zsinagoga.hu

Centrale Markthal
De Centrale Markthal (ook aangeduid als Grote Markthal) is een overdekte markt met die een grondoppervlakte van maar liefst tienduizend vierkante meter beslaat. De begane grond van de Centrale Markthal is bestemd voor levensmiddelen zoals groente, fruit, kaas, vlees, vleeswaren, kruiden en delicatessen. Op de verdiepingsvloer is er ruimte ingericht voor algemene goederen zoals kleding, handwerk, souvenirs en ook voor eetgelegenheden. De Centrale Markthal wordt niet alleen veel door inwoners van Boedapest bezocht, maar ook door toeristen. Op zondag is de markt gesloten.

Leopoldstad
De wijk Leopoldstad is onderdeel van de binnenstad van Boedapest. Het ligt aan de noordelijke kant van het centrum. Leopoldstad is het meest zakelijke en statige deel van het centrum. Hier vind je prachtige gebouwen zoals het parlementsgebouw, de Hongaarse nationale Bank en het gebouw van de Nationale Televisie. De restaurants in dit deel van het centrum zijn over het algemeen van een beter niveau dan de toeristenrestaurants die je in Belváros vindt, het meest centrale deel van het centrum.

Gellértheuvel
De Gellértheuvel is een heuvel gelegen in het stadsdeel Pest, nabij de Donau. De heuvel is een belangrijke bezienswaardigheid vanwege de bouwwerken bovenop de heuvel: de Citadel en het vrijheidsbeeld. Adembenemend mooi is het uitzicht vanaf deze ruim 234 meter hoge heuvel over de stad Boedapest. Als je rondom de Citadel loopt heb je uitzicht over alle kanten van Boedapest. Op dat moment besef je hoe groot de metropool inmiddels is.

Vissersbastion
Halászbástya oftewel het Vissersbastion is een beroemd bouwwerk in de Burchtwijk van Buda. Het bouwwerk is vooral populair vanwege het uitzicht over Boedapest vanaf het Vissersbastion. Voor de schijnbaar beste plekken moet je een entreekaartje kopen. Het eronder gelegen panoramaterras biedt eerlijk gezegd een net zo goed uitzicht en kost je het geld voor een drankje. Deze plek is door de zuilenramen meer fotogeniek dan het open uitzicht vanaf de bovenkant.

Paradontitis

De vorige keer heb ik geschreven over de mogelijkheden / onmogelijkheden om een behandeling in het buitenland alsnog vergoed te krijgen.

 

Vandaag wil ik het hebben over een vaak voorkomend probleem, waarbij vroegtijdig ingrijpen veel leed kan voorkomen: paradontitis.

 

Plaquecontroles worden uitgevoerd om te kijken hoe de mondhygiëne er voor staat. Plaque is de oorzaak van de meeste aandoeningen waaronder cariës, gingivtis en parodontitis. Wanneer de mondhygiëne optimaal is zal de kans op deze aandoeningen worden verkleind. Wanneer de mondhygiëne te wensen overlaat is het van belang de mondhygiëniste een bezoek te brengen.

 

De term parodontale aandoening is een verzamelnaam  die wordt gebruikt voor ziekten aan het parodontium. Deze aandoening wordt veelal gekenmerkt door ontsteking, zwelling van het tandvlees, bloeding, roodheid, botafbraak, verlies van bindweefsel en pockets.

 

De meeste voorkomende parodontale aandoening is gingivitis, dit is het eerste stadium van een tandvleesontsteking. Door tandplak raakt het tandvlees ontstoken en kenmerkt zich door roodheid en zwelling. Wanneer het tandvlees wordt aangeraakt is de meest voorkomende reactie dat het gaat bloeden. Wanneer de tandplak niet wordt verwijdert, zal de tandvleesontsteking erger worden. Het tandvlees wordt slapper en tandplak en bacteriën onder de tandvleesrand nemen toe. Hierdoor zal de ruimte tussen tand en tandvlees ruimer worden. Dit noemen we een pocket. Wanneer de pockets dieper worden is het voor de tandenborstel erg moeilijk om deze plaatsen te bereiken en te reinigen. Hierdoor kan er schade ontstaan aan het parodontium. Wanneer een tandvleesontsteking tijdig wordt behandeld treed er geen blijvende schade op en zal het tandvlees weer volledig herstellen. Wanneer gingivitis niet op tijd wordt behandeld is er een kans, bij een beperkte groep mensen,  dat dit zal overgaan naar een dieper gelegen tandvlees ontsteking. Dit noemen we parodontitis.

Wanneer de ontsteking is overgegaan naar de dieper gelegen lagen van het tandvlees spreken we van parodontitis. Bij deze ontsteking zijn de vezels van het kaakbot betrokken bij de ontsteking. De vezels worden door de ontsteking aangetast, het kaakbot breekt af en de pockets worden dieper.

Doordat de tandplak en bacteriën niet bereikbaar zijn voor de tandenborstel breid de ontsteking verder uit in de diepte. Hierdoor gaat er steeds meer kaakbot verloren. Parodontitis geeft zelden klachten waardoor het lang onopgemerkt kan blijven. Behandeling kan verdere uitbreiding van de ontsteking stoppen.

De plak en tandsteen onder het tandvlees worden door de tandarts en/of mondhygiënist weggehaald, daardoor verdwijnt de ontstekingsreactie. Het tandvlees komt weer strak tegen de tand aan te liggen. Het parodontium is weer gezond, de pocketsonde meet ondiepe(re) niet bloedende pockets. Tijdens de genezing kan het tandvlees zich terug gaan trekken en de tandhalzen worden soms (tijdelijk) gevoelig door de behandeling.

Parodontitis kan door de combinatie van een goede mondhygiëne en gebitsreiniging genezen. Toch kan de tandarts nog plaatsen met ontstoken pockets vinden, doordat er plak en tandsteen boven en/of onder het tandvlees zit. Als er plak boven het tandvlees zit dan is dit een gevolg van een onvoldoende mondhygiëne. Het vervolg van de behandeling richt zich dan op het verbeteren daarvan. Na enige tijd volgt een nieuwe herbeoordeling. Als er nog tandplak of tandsteen in de verdiepte pockets zit, komt dit doordat de plak of tandsteen moeilijk te bereiken is. Om deze plaatsen te reinigen, is een chirurgische behandeling noodzakelijk.

Verzekerd of niet verzekerd!

In mijn eerste blog verhaal beschreef ik dat het verstandig kan zijn om voor grote behandelingen aan het gebit eens verder te kijken dan de tandarts in Nederland, omdat tandartsen uit bijvoorbeeld Hongarije een goede opleiding hebben genoten, gebruik maken van hetzelfde materiaal als hun collega's in Nederland, maar dat de kosten van de behandeling aanmerkelijk goedkoper zijn. Natuurlijk vergt het enige planning, maar dan heb je er ook wat voor. 

 Toch vragen klanten me regelmatig of hun verzekering in Nederland niet mee zou moeten kunnen betalen, ook al omdat Europa een steeds groter betekenis heeft. Helaas zijn de (meeste) verzekeringsmaatschappijen niet zo ver, met andere woorden: zij betalen niet mee aan uw behandeling in het buitenland. Nu schreef ik al "meeste". Ik heb niet van elke maatschappij stuk voor stuk hun voorwaarden bestudeerd en het is dus altijd mogelijk dat er een maatschappij is die dat nu juist wel doet. Mocht er nu zo'n maatschappij bestaan, dan verzoek ik u dat te melden; kan ik het een andere keer ook weer vertellen.

 Als de verzekeringsmaatschappijen niet mee betalen is er dan iets te "regelen" via de Belastingdienst?  Ik zelf ga altijd uit van het principe "niet geschoten is altijd mis", maar om u het een beetje makkelijker te maken, citeer ik de Belastingdienst uit hun "Wijzigingen in de belastingheffing met ingang van 1 januari 2014":

 Regeling specifieke zorgkosten

Binnen de regeling uitgaven voor specifieke zorgkosten komen de volgende kosten voor aftrek in aanmerking, mits deze kosten voortkomen uit ziekte of invaliditeit:

• genees- en heelkundige hulp, met uitzondering van ooglaserbehandelingen;

• vervoer;

• medicijnen verstrekt op voorschrift van een arts;

• overige hulpmiddelen, met uitzondering van visuele hulpmiddelen ter ondersteuning

van het gezichtsvermogen;

• extra gezinshulp;

• dieetkosten (voor zover opgenomen in dieetkostentabel; sinds 2010 mag de dieetverklaring ook door een diëtist zijn afgegeven);

• extra kleding en beddengoed;

• reiskosten ziekenbezoek (bij reizen per auto, anders dan per taxi, € 0,19 per kilometer).

Onder genees- en heelkundige hulp wordt verstaan:

• een behandeling door een arts,

• een behandeling door een paramedicus op voorschrift en onder begeleiding van een arts of

• een behandeling door een bij ministeriële regeling aan te wijzen paramedicus.

De volgende posten zijn met ingang van 1 januari 2014 niet meer aftrekbaar als specifieke

zorgkosten:

• Scootmobielen. Als een scootmobiel is gekocht vóór 2014, is het afschrijvingsbedrag nog

wel aftrekbaar als specifieke zorgkosten over 2014 en latere jaren. Er moet uiteraard wel voldaan worden aan de overige voorwaarden voor specifieke zorgkosten.

• Rolstoelen.

• Aanpassingen aan, in of om een woning.

De regeling uitgaven voor specifieke zorgkosten kent een vermenigvuldigingsfactor voor de hiervoor genoemde aftrekposten met uitzondering van de uitgaven voor genees- en heelkundige hulp. De vermenigvuldigingsfactor is van toepassing wanneer het drempelinkomen niet meer bedraagt dan € 33.555 (€ 33.555). De vermenigvuldigingsfactor bedraagt 2,13 voor personen die de AOW-leeftijd hebben bereikt. Voor personen die de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt, is de vermenigvuldigingsfactor 1,40. Dit verschil hangt samen met het feit dat personen die de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt een hogere belastingteruggaaf krijgen vanwege een hoger marginaal tarief dan personen die de AOW-leeftijd wel hebben bereikt.

Uitgaven voor specifieke zorgkosten komen slechts voor aftrek in aanmerking voor zover deze boven bepaalde inkomensdrempels komen. - pagina 13 en 14.

Als leek begrijp ik dat ik zorgkosten als gevolg van genees- en heelkundige hulp voor zover o.a. uitgevoerd door een arts mag opgeven bij de Belastingdienst.

Mocht u twijfelen, vraag er eens naar bij een Belastingadviseur, de Belastingdienst of een andere instelling met voldoende kennis van dit onderwerp. 

Tandartsreis Hongarije ja of nee?

Ik ben 61 jaar en ik heb nu nog een redelijk probleemloos gebit. Ik kan er natuurlijk van uitgaan dat in de komende jaren het “groot” onderhoud alleen maar zal toenemen.  De vraag die ik me dan ook stel: wat is beter en slimmer om te doen: me zelf goed verzekeren of met de uitgespaarde verzekeringskosten een retour Budapest kopen en daar mijn gebit laten aanpassen?

Een willekeurige verzekering verzekert mijn gebit voor ca. € 10,00 - € 16,00 of € 32,00 per maand en ik zou dan een vergoeding kunnen krijgen van 80% van maximaal € 250,00 - € 500,00  en € 1000,00 per jaar.

Stel voor dat ik een kroon moet hebben. Wat kost mij die kroon dan in Nederland? Voor het consult, de kroon en de techniekkosten moet u uitgaan van een bedrag tot ongeveer  €675,00.

Wat kost een kroon in Hongarije? Hier betaalt  u voor dezelfde kroon en kosten ongeveer € 225,00; een besparing voor één kroon van € 450,00. Stel je voor dat je nog meer kronen en implantaten nodig hebt?

Je bespaart natuurlijk ook op de kosten van je verzekering en dat is minimaal al € 120,00 per jaar.

Nu hoor ik u al zeggen: maar ik moet toch ook in Budapest komen en blijven. Natuurlijk is dit correct, maar een retourtje Budapest kost u tussen de € 125,00 en € 150,00. Een overnachting met ontbijt hebt u al vanaf ongeveer € 45,00; zo bent u dus voor een weekje Budapest € 400,00 (incl. reis) kwijt. Natuurlijk hebt u in die week meer dan genoeg tijd om Budapest eens goed te verkennen zonder dat u dan hoeft te betalen voor reis en verblijf in vergelijking met iemand die alleen maar als toerist komt.

Dus met de prijs voor het vervangen van één kroon in Hongarije kunt u ook nog eens een week sightseeing doen en genieten van al dat moois wat deze stad u te bieden heeft en geloof me; ik kom er al 35 jaar dus ik heb de stad al vele malen mogen bezoeken.

Ik had/heb natuurlijk het voordeel Hongarije en de medische zorg, de tandarts in het bijzonder,  te kennen. Ik weet dat de zorg op een hoog peil staat en kwalitatief erg goed is. Zoals de chef van één van de klinieken tegen mij zei: “wij betrekken onze materialen van dezelfde leveranciers als de tandartsen in het Westen; er is dus geen kwaliteitsverschil meer.

Een organisatie als A&A Well (www.aawell.nl) houdt zich bezig met het regelen van afspraken tussen patiënten in de Benelux en Budapest en begeleidt de toekomstige klanten bij het regelen en organiseren van reis en overnachting.

Een plezierige bijkomstigheid is dat u voor een initiële controle niet eerst naar Budapest hoeft te reizen; nu kan de eerste controle al in Den Haag plaats vinden. Deze wordt gedaan door tandartsen uit Budapest welke in Nederland BIG gecertificeerd zijn. Na deze analyse krijg je een offerte voor een behandeling in Nederland (ook dat kan) en een offerte voor een behandeling in Budapest.

Uit eigen ervaring kan ik u adviseren om eens contact op te nemen, de bemiddeling kost u niks.